JASKRA I PROBLEM SPOŁECZNEGO WYKLUCZENIA

JASKRA I PROBLEM SPOŁECZNEGO WYKLUCZENIA

dr Tomasz Sobierajski, socjolog zdrowia, wykładowca w Instytucie Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego

Pojęcie jaskry, co pokazuje sonda uliczna, zrealizowana wśród przypadkowych przechodniów jest znane. Większość osób słusznie kojarzy jaskrę z chorobą oczu. To najczęstsza i zarazem bardzo lakoniczna odpowiedź, która była podawana w odpowiedzi na pytanie: ?Co to jest jaskra??. Jednak głębsze drążenie tematu nie dawało szczególnych rezultatów, ponieważ mało kto cokolwiek o jaskrze wiedział. Jaskra mylona była z zaćmą, a jedyne poprawne odpowiedzi padały w sytuacji, kiedy jaskra dotyczyła kogokolwiek z bliskich lub samych pytanych.

Sondę uliczną ? wiedza Polaków na temat jaskry

Mała znajomość tematu jaskry w polskim społeczeństwie nie dziwi o tyle, że ogólna wiedza na temat zdrowia wśród Polaków jest niewielka. Jest to jeden z większych społecznych paradoksów, ponieważ jednocześnie, od lat najważniejszą, główną, najbardziej uznawaną i oczekiwaną wartością dla Polaków jest zdrowie. Tymczasem nie wiemy zbyt wiele na temat tego, jak o zdrowie powinniśmy dbać, mamy znikomą wiedzę na temat profilaktyki zdrowotnej i jeszcze mniejszą wiedzę na temat leczenia. Na co dzień funkcjonujemy w oparach mitów dotyczących zdrowia. To samo dotyczy poszczególnych przypadków chorobowych, takich jak właśnie jaskra.

Jaskra jest dość dokładnie opisana pod kątem medycznym i epidemiologicznym. Jednak zbyt mało – a w Polsce niemalże wcale – nie zwraca się uwagi na społeczny aspekt jaskry. Tymczasem, według szacunków badaczy zajmujących się jaskrą, w 2020 roku na jaskrę będzie chorować ponad
80 milionów osób na całym świecie. Tak duża liczba zachorowań powoduje efekt domina, który ? z socjopsychologicznego punktu widzenia ? należy rozpatrywać dwojako: w sensie osobistym i społecznym. Tym bardziej, że co warto szczególnie podkreśli, jaskra wbrew obiegowym opiniom nie jest jedynie chorobą osób starszych. Dotyka również osoby młode. Traktowanie jaskry jako choroby seniorów jest nieuprawnione również z tego względu, że nasza długość życia ciągle rośnie, a oczekiwania społeczne wobec naszej produktywności i zawodowej aktywności zwiększają się.

Do osobistych aspektów choroby jaką jest jaskra należy zaliczyć m. in. wyłączenie chorych na jaskrę z życia publicznego, zawodowego, wykolejenia z wykonywanych ról społecznych. Degradacja wzroku, związana z jaskrą uniemożliwia normalne funkcjonowanie, może prowadzić do depresji, poczucia odosobnienia, wymusza na bliskich osoby całodobową opiekę i nieustającą kontrolę. Ze społecznego punktu widzenia problemy, które przynosi ze sobą jaskra mają charakter mikro i makro.

W skali mikro dochodzi do sytuacji, w której chorzy stają się ?obciążeniem? dla swoich bliskich, generują szereg trudnych wyzwań i problemów. Są odsuwani z różnych sfer życia, szczególnie tych, które są związane z przestrzenią pracy i zabawy. W skali makro osoby chore na jaskrę nie spełniają społecznych oczekiwań, które są w nich pokładane jako w obywatelach i częściach skomplikowanego mechanizmu, jakim jest społeczeństwo. Chorzy na jaskrę generują jawne i ukryte koszty, które stanowią obciążenie dla wszystkich. Są wyłączani ze wspólnoty, mają problemy z nawiązaniem więzi. Jeśli dodamy do tego wstyd związany ze schorzeniem, wspomnianą niewielką wiedzę samych zainteresowanych, jak i chorych na temat jaskry, a także dane epidemiologiczne mówiące o tym, że zachorowań na jaskrę będzie z roku na rok coraz więcej, otrzymujemy niepokojącą socjopsychologiczno-ekonomiczną mieszankę wybuchową, która nie pozwala już więcej spostrzegać jaskry jako jedynie medycznego problemu.

Sekcja Jaskry PTO

Polskie Towarzystwo Okulistyczne

Polski Zwi_zek Niewidomych

Pfizer

Stowarzyszenie Chorych na Jaskr_

hastagi na stronie:

#jaskra skala problemu

Top